اختصاصی کرمان خبر
با وجود قرار گرفتن ایران در میان ده کشور اول دنیا از لحاظ منابع فرهنگی و طبیعی
سهم ایران از درآمد جهانی توریسم تنها کمتر از یک درصد است
شاید یکی از مزایای تاسیس رشته ی مدیریت جهانگردی در دانشگاه کرمان این بود که مباحث مربوط به صنعت جهانگردی به یک موسسه بزرگ علمی همچون دانشگاه کرمان کشیده شده است. برگزاری سمینار صنعت جهانگردی با محوریت چشم انداز 20 ساله این صنعت نیز نمودی از همین اتفاق بود.
این در حالی است که یکی از موانع توسعه گردشگری در کشور کمبود نیروی متخصص عنوان می شود و باز شدن باب بحث های آکادمیک در زمینه توسعه جهانگردی و گسترش آن در کشور و استان کرمان می
تواند به رفع این مشکل کمک کند.
ناهمخوانی منابع و سهم از درآمد جهانی توریسم
در حالی که ایران از نظر منابع طبیعی، فرهنگی و تاریخی جزو 10 کشور اول دنیاست کمتر از یک درصد سهم درآمد و اشتغال جهانی حاصل از صنعت توریسم به ایران اختصاص دارد.« این گفته ی دکتر شکیبایی، عضو هیئت علمی و رئیس دانشکده مدیریت دانشگاه کرمان است که نشان دهنده ی فاصله ی زیادی است که میان داشته های ایرانیان و ماحاصل آن از لحاظ درآمدی وجود دارد.
وی در سمینار صنعت جهانگردی همچنین گفت:«در سالهای اخیر، صنعت توریسم 10/5 درصد درآمد ملی جهان را به خود اختصاص داده است، در حالی که سهم هر یک از صنایع نظامی، نفت و فولاد به 5 درصد هم نمی رسد و به همین نسبت نیز صنعت توریسم در دنیا اشتغال ایجاد کرده است.»
اما دکتر شکیبایی به نکته ای اشاره کرد که می تواند قابل توجه باشد:«توزیع جغرافیایی این درآمد به شدت نامتعادل است، به طوریکه80 درصد درآمد و اشتغال ناشی از این صنعت به آمریکا و اروپا اختصاص دارد که از 20 درصد باقیمانده، 16 درصد به آسیای شرفی، 2/5 درصد به آسیای غربی و 1/5 درصد به آفریقا اختصاص دارد.» اما از 2/5 درصد خاورمیانه سهم ایران کمتر از یک درصد است.
این استاد دانشگاه در این مورد گفت:«برای برخی کشورها نیم درصد هم زیاد است ولی برای کشوری که جزو ده کشور اول جهان از لحاظ منابع تاریخی، فرهنگی و طبیعی است این رقم بسیار پایین است و این منابع با نتیجه ی حاصل همخوانی ندارد.»
در این میان او معتقد است 3 پارامتر باید برای برون رفت از این وضعیت مدنظر قرار گیرد:«اولا بایستی به امور زیربنایی این صنعت بیش از آنچه که امروز می بینیم بپردازیم. به عنوان مثال هتل ها را به استانداردهای جهانی نزدیک کنیم، شبکه ارتباطی هوایی، زمینی و ریلی را تقویت کنیم و به بحث تجارت الکترونیک توجه بیشتری داشته باشیم. ثانیا نیروی انسانی متخصص تربیت کنیم که مراکز آموزش عالی بیش از این به موضوع توجه کنند و حتی این بحث به مدارس و دبیرستان های ایران کشیده شود و ثالثا دولت باید همان طور که از صنایع بزرگ حمایت می کند بیش از گذشته از صنعت توریسم حمایت کند تا سرمایه گذاری در این صنعت برای سرمایه گذار صرفه داشت باشد.»
وی تاکید کرد:«اگر به این مسائل پرداخته شود ایرانی ها خیلی خوب می توانند از این مزیت بهره ببرند و منافع اقتصادی حاصل از آن به همه مردم ایران خواهد رسید.»
وی در ادامه سخنان خود با اشاره به چشم انداز 20 ساله توسعه کشور گفت:«در 20 سال آینده قرار است با برنامه ریزی هایی که انجام می شود جهانگردانی که به ایران وارد می شوند 10 برابر شوند که اگر به این هدف برسیم سهم ما از درآمد جهانی توریسم به 1/5 درصد خواهد رسید.«
به هر حال این افزایش سهم چندان قابل توجه نیست و لازم است که با نگاهی تازه به این صنعت سهم بیشتری از مزایای فراوان توسعه صنعت گردشگری در جهان نصیب مردم ایران شود.
ایران و ترکیه
سخنران دیگر همایش دکتر زینب زاده رئیس بخش اقتصاد دانشگاه آزاد کرمان بود که در ابتدا به وضعیت ترکیه به عنوان یکی از همسایگان کشورمان در زمینه صنعت توریسم پرداخت.
وی گفت:«در حال حاضر ترکیه رتبه هشتم دنیا را از لحاظ درآمد و اشتغال حاصل از صنعت توریسم دارد و تا سال 2020 با کسب40 میلیارد دلار درآمد سالانه حاصل از این صنعت، رتبه چهارم اروپا را از این لحاظ به خود اختصاص خواهد داد.»
دکتر زینب زاده در ادامه این بحث گفت:«در سال 83، سه میلیون نفر گردشگر از کشور ایران خارج شدند و 700 هزار گردشگر به ایران آمدند و در حالی 350 میلیون دلار ارز به کشور آمد که 1/5 میلیارد دلار از کشور مان ارز خارج شد.»
وی با اشاره به اینکه ورود هر گردشگر به کشورمان 6 تا 10 فرصت شغلی ایجاد می کند تاکید کرد باید نگاهی اقتصادی به این قضیه داشت و فرصت های موجود را بیش از این از دست نداد.»
این استاد دانشگاه در بخش دیگری از سخنان خود به این نکته اشاره کرد که سالانه 700 هزار نفر وارد بازار کار ایران می شوند در حالی که در یک حالت حداکثری 500 هزار شغل توسط صنایع مختلف ایجاد می شود و این فاصله را می توان با استفاده از توسعه صنعت گردشگری در کشور پر کرد. اما وی به مشکلات موجود بر سر راه صنعت گردشگری در کشور نیز اشاره کرد و گفت: »شبکه ارتباطی کشور و هتل های ایران از دید خارجی ها مناسب نیست، سازمان های دولتی ذیربط در این زمینه هماهنگی ندارند، برخی گروه های داخلی با این موضوع برخوردهای ناآگاهانه و سخت گیرانه دارند، تبلیغات مناسبی برای معرفی جاذبه های گردشگری ایران صورت نمی گیرد، تبلیغات سوء برخی کشورهای خارجی تاثیر گذار شده است و اصولا گردشگران تفریحی که پول بیشتری هزینه می کنند به دلیل شرایط موجود در کشورمان خیلی کم به ایران سفر می کنند.»
دیدگاههای کلان تغییر کند
اما سخنران دیگر سمینار، دکتر وحیدی از سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان کرمان بود که در ابتدای صحبت هایش تصریح کرد که اگر حتی یک گردشگر از ایران ناراضی خارج شود تبلیغات منفی او می تواند در نهایت به ضرر صنعت گردشگری ایران تمام شود.
وی تاکید کرد: برای تغییر در وضعیت صنعت گردشگری کشور باید در سطوح بالای مدیریتی دیدگاههای کلان در مورد این صنعت تغییر کند.
وحیدی به چالش های پیش روی صنعت گردشگری در برنامه 20 ساله نیز اشاره کرد و گفت:«در سطح کشور برنامه ریزی جامعی در این زمینه وجود ندارد، درساختار تشکیلاتی سازمان های مرتبط با گردشگری پست های خالی زیاد است و بخش خصوصی نیز با کمبود نیروی متخصص روبه روست، در زمینه صنعت گردشگری تنها بخش دولتی تصمیم می گیرد و با این شرایط بخش خصوصی نمی تواند به راحتی سرمایه گذاری کند و کشورمان دیپلماسی فعالی برای جذب گردشگر ندارد.« این کارشناس تصریح کرد:«صنعت گردشگری با بسیاری از بخش های دیگر مرتبط است و رشد آن می تواند باعث رونق بسیاری از فعالیت های اقتصادی در کشور شود.«
***
برگزاری این سمینار حداقل این حسن را داشت که رشته مدیریت جهانگردی در دانشگاه کرمان بیشتر معرفی شود. زمانی که علی کارنما رئیس جدید سازمان میراث فرهنگی و گردشگری استان کرمان سالن محل برگزاری سمینار را ترک می کرد در پاسخ به سئوال خبرنگاران گفت: مهم ترین مشکل فعلی در این سازمان نیروی متخصص و ساختار استفاده از نیروهاست که به درستی تعریف نشده است.
به هر حال با ایجاد وضعیت جدید در دانشگاه کرمان از لحاظ تربیت نیروی متخصص می توان مشکل کمبود نیروی متخصص را برای رونق صنعت گردشگری تا حدی حل کرد البته به شرطی که در آینده این تحصیلکردگان مجبور نشوند در بخش های غیرمرتبط مشغول به کار شوند...
میان طیف های مختلف اصلاح طلبان نیز لازم است تا انسجام بیشتری برای همگرایی در زمینه فعالیت های سیاسی فراهم شود.»
